06/03/25

Día Internacional da Muller 2025

 O 8 de marzo conmemórase o Día Internacional da Muller, orixinalmente denominado Día Internacional da Muller Traballadora. Nesta data conmemórase a loita da muller pola súa participación na sociedade e o seu desenvolvemento íntegro en igualdade co home, e reivindícase esa igualdade, pois aínda non foi conseguida. 

O Día Internacional da Muller foi institucionalizado pola ONU en 1977, mais foi creada moito antes, no 1910 pola II Internacional Socialista de Traballadores e Traballadoras, seguindo a proposta de Clara Zetkin, Käte Duncker e Paula Thiede entre outras persoas.

O alumnado participou na actividade Nin fadas nin princesas, consistente en entrevistar ás familias e dar a coñecer historias relacionadas coas mulleres da familia. Deixámosvos dúas delas:


A muller da fotografía é Dolores Vázquez Mareque, a miña bisavoa, quen pertencía a unha familia humilde.

Con vinte anos, en 1933, foi a unha festa en Bastabales e coñeceu a Manuel. Namorouse del decontado e ao ano de coñecérense, e sen estaren casados, quedou embarazada.

Cando Manuel se enterou de que agardaba un fillo emigrou a América.

En 1934, a miña bisavoa, trouxo Elisardo Vázquez Mareque, o meu avó, ao mundo, e deulle os seus apelidos.

Tanto el como a súa nai foron desprezados pola familia, pois estaba moi mal visto que unha muller solteira tivera un fillo.

Aos tres anos, Manuel volveu e buscou Dolores, coa que quería casar; mais cando ela quedou embarazada de novo, volveu marchar a América sen avisar e xa non se soubo máis del.

En 1936, naceu Luisa Vázquez Mareque, quen, xunto co seu irmán, medrou sen coñecer o seu pai e coa ilusión de ter unha figura paterna.

A miña bisavóa tivo que encargarse de crialos e percorría moitísimos kilómetros diariamente para vender leite e froitas que levaba nunha cesta na cabeza.

Grazas a traballar duro puido darlle estudos aos seus fillos. Cando medraron, Luisa casou con Isidoro Rodríguez Montero e tivo con el dúas fillas, mais morreron os dous de cancro, quedando Dolores a cargo das suas netas.

Dolores faleceu aos 80 anos, tras unha vida adicada aos demais, tendo conseguido sacar a súa familia adiante soa e sen apoio de ningúen nuns tempos moi difíciles para a muller.

Historia recollida por Candela Vázquez Pérez (2º Bacharelato A)



Nesta fotografía podemos ver a miña bisavoa materna, Teresa, cando tiña por volta de 23 anos.

Ela era costureira, ademáis de coidar os seus cinco fillos. Grazas a iso, na miña familia conservamos unha máquina de coser das antigas co seu pedal de ferro.

Teresa foi unha muller maltratada polo seu marido, mais nunca perdeu o sorriso nin dubidou en tratar con agarimo todos os membros da súa familia.

Segundo a miña avoa Mercedes, nora de Teresa, esta era a muller máis boa que coñeceu na súa vida. Isto fixo que ás veces seu fillo, meu avó Antonio, quixese defendela interpoñéndose nos maltratos físicos, o que o levou a perder relación co seu propio pai, ata o punto de perder o contacto con él despois de ter marchado da casa.

A Teresa gustáballe cociñar no seu tempo libre. As receitas que lembra miña nai son as empanadillas que xantaban nas fins de semana e o marmelo que facía todos os outonos.

Ademais, Teresa destacaba entre as mulleres da súa época porque sabía nadar dende moi nova, algo que non era moi común naqueles tempos.

Teresa morreu aos 65 anos dun cancro non identificado, pois estaba xa moi avanzado no momento no que llo detectaron.

Aínda que non a coñecín, sempre lembrarei a súa historia.

Historia recollida por Elena Rodríguez Abel (2º Bacharelato A)


Deixámosvos unhas cancións relacionadas coa muller e a loita polos seus dereitos.


As fillas de Casandra grabaron o disco Acrópole centrado nas mulleres. 






27/02/25

Visita á Axencia de Protección da Legalidade Urbanística

O alumnado de 2º de bacharelato da materia de Xeografía visitou a sede da Axencia de Protección da Legalidade Urbanística (APLU), organismo dependente da Xunta de Galicia, en Santiago de Compostela.

Na visita foron recibidos polas inspectoras encargadas de realizar a visita ao centro, Eugenia Deus e Olalla Flores, así como pola directora da axencia,Victoria Núñez.

A actividade organizouse en varias partes, unha charla introdutoria sobre a APLU e as súas funcións, un debate sobre ordenación territorial e urbanismo, unha sesión de achegamento á cartografía tanto dixital como en papel, e unha actividade práctica de ordenación territorial dunha paisaxe.



O alumnado implicouse enormemente na actividade e aumentaron a súa conciencia cidadá e o seu interese pola sostibilidade a través da ordenación do territorio.


Dámoslle o noso sinceiro agradecemento á APLU por ternos agasallado o seu tempo e compartido connosco o seu coñecemento así como pola súa agarimosa acollida. Esperamos volver o vindeiro curso!

24/02/25

Día de Rosalía 2025

O 23 de febreiro celébrase o Día de Rosalía de Castro, coincidindo co aniversario do nacemento da autora. Un ano máis, no centro aproveitamos para homenaxear a Rosalía e gozar da súa obra.

Desde o Departamento de Dinaminzación Lingüística alumnado do centro participou nun acto en homenaxe a Rosalía de Castro organizado polo Concello de Ames e celebrado na Casa de Cultura. O centro presentou Rosalía infinita, partindo do poema Tecín soaia a miña tea de Rosalía de Castro e facendo dúas novas versións, unha do presente e outra do futuro. Este traballo presentouse nun vídeo realizado con intelixencia artificial.


A biblioteca, seguindo coa temática de Rosalía infinita, realizou o obradoiro Fillas de Rosalía, no que se seleccionaron poemas de diferentes poetas ao longo do tempo que se inspiraron en Rosalía e tomaron a remuda como poetas.

Tamén se levou a cabo o obradoiro Rosalía e as cantareiras, tendendo unha ponte entre a poesía de Rosalía de Castro e a poesía popular das cantareiras. Neste obradoiro realizouse unha escolma de poemas de Rosalía de Castro versionados en cancións.


Por último, coma todos os anos, o equipo da biblioteca e o bibliovoluntariado preparou unha exposición sobre Rosalía de Castro e realizou unha solta de libros de poesía, tanto da autora homenaxeada, como doutros autores e autoras.




Podedes coñecer máis sobre Rosalía de Castro vendo o filme Contou Rosalía, dirixido por Zaza Ceballos e estreado en 2018, que trata sobre a vida da poeta en Madrid. Premede aquí para ver o tráiler da película.

Para saber máis sobre a celebración do Día de Rosalía podes consultar o sitio web da Casa Museo de Rosalía de Castro premendo aquí. Este sitio web vén de incorporar, unha visita virtual á casa de Rosalía, que podedes ver premendo aquí

Se o que vos apetece é unha andaina, podedes facer a ruta cultural As pegadas de Rosalía. Esta ruta ten como obxectivo achegar a vida de Rosalía a toda a poboación.

Ao longo desta ruta cultural, baseada no percorrido deseñado polo intelectual Avelino Abuín de Tembra, poden visitarse os lugares emblemáticos da vida e do legado literario de Rosalía de Castro. 

Se queres saber máis sobre esta ruta podes ir ao sitio web oficial da ruta e tamén premer aquíaquí aquí.



Deixámosvos unha ligazón a un tráiler da curtametraxa A rosa incandescente, de Anxos García, que se estreou en febreiro de 2022:


E de lectura de poesía a poesía musicada, propoñémosvos unha escolma de versións musicadas de poemas de Rosalía de Castro na que hai unha gran variedade de estilos:

Mallou: Os bos amores

 
Sabela: Negro caravel

Amancio Prada: Adiós ríos, adiós fontes


Carlos Núñez e Luz Casal: Negra sombra


Abe Rábade e Guadi Galego: A xustiza pola man


Narf e Uxía: Bos amores


Nayla Shami: Camiño branco (versión de Dende aquí vexo un camiño)

Evoeh: Ora, meu neniño, ora


Dioivo: Sempre pola morte esperas

14/02/25

Día mundial da radio

O 13 de febreiro celébrase o Día Mundial da Radio, unha conmemoración establecida polas Nacións Unidas en 2012.

A data elixida débese a que foi o día no que se estableceu a Radio das Nacións Unidas en 1946. Esta xornada ten como obxectivo recoñecer o papel da radio na difusión da información, entretemento e educación a nivel mundial, así como a contribución á paz e ao entendemento entre as nacións.

No noso instituto estamos a intentar crear unha radio escolar. Xa estades participando moitos e moitas de vós e esperamos seguir medrando.

Para conmemorar este día, as alumnas da materia de Xeografía, Historia e Patrimonio de Galicia, de 2º de bacharelato, realizou unha sesión de gravación de podcasts, algúns deles sobre historias agochadas detrás de fotografías familiares antigas, e outro de música tradicional ao vivo.

Bo traballo, rapazas!! E animávosvos a todo o alumnado a que tamén formedes parte do equipo de radio escolar!


02/02/25

Xa queda menos para a primavera!

O día 2 febreiro celébrase a Candeloria, unha festividade vinculada ao ciclo natural e á tradición agrícola, que posteriormente foi cristianizada.

A Candeloria está conectada coa celebración celta do Imbolc (que é traducida como dentro do ventre, simbolizando a preparación do nacemento da primavera).

É unha das celebracións que se producen nos momentos intermedios entre cada solsticio e equinoccio, neste caso, entre o solsticio de inverno (que marca o crecemento dos días) e o equinoccio de primavera. Celébrase o retorno da luz, coa presencia maior do sol, e a preparación para un novo ciclo de crecemento e colleita, tal e como se plasma en diferentes refráns: Se a candeloria chora, medio inverno vai fóra ou Que chore ou que deixe de chorar medio inverno está por pasar.

O espertar da vida na natureza vese en que comezan a abrir os gromos, a florear algunhas plantas, como os cáncaros, ou emparellárense os paxaros preparándose para a época de cría. Reparastes nalgún destes cambios na vosa contorna? Fixádevos ben e seguro que tamén vós notades eses cambios.

Para celebrar este día o Equipo de Dinamización Lingüística mais o Equipo de biblioteca, incluído o Bibliovoluntariado, propuxémosvos varias actividades nas que estades a participar moitas persoas.

A tradición popular di que o 2 de febreiro é o día en que casan os paxariños, con refráns como A partir da candeloria ningunha ave voa soa  ou, Pola Candeloria, casan os paxariños e vaise a galiñola. Coñeces ti algún outro? Pregunta na casa, a ver que che contan!. Por este motivo, Elisa Méndez Puentes, de 4º ESO C e bibliovoluntaria, comparte convosco os seus bonitos e informativos debuxos das aves que censamos no eido do centro desde o curso 2020-2021. A lista vai medrando e xa foron documentadas 37 especies. Podedes ver a exposición no espazo Maruxa Mallo fronte a biblioteca.


As alumnas de Patrimonio de 2º de Bacharelato, fixeron a recolleita de refráns de inverno, entre os que se atopan varios referidos a Candeloria. Podedes velos todos tamén no espazo Maruxa Mallo, antes de que sexan trasladados ao xardín norte do noso centro.

Como nesta data a tradición celebra que comezan a emparellarse as aves e tamén outros animais, e isto tómase como símbolo de amor, propuxémosvos dúas actividades relacionadas co amor pola biblioteca e a lingua galega: Cita a cegas cun libro e Frechazo cun libro.

Coa actividade Cita a cegas cun libro, o bibliovoluntariado quixo facervos un agasallo, mais cun pouco de intriga. Os voluntarios e voluntarias seleccionaron diferentes obras e envolvéronnas en papel de agasallo para que a vosa cita co libro fose a cegas. Para axudarvos a decidir cal coller, escribiron algunhas pistas.


A actividade Frechazo cun libro, consiste en que recomendedes a outras persoas un libro, película ou canción que vos teña gustado moito. Para iso debedes escribir na silueta dunha pomba o título, o nome da persoa autora e algunhas palabras chave que fagan a vosa recomendación máis significativa. Tras facer isto, debedes colgar a vosa silueta no taboleiro de cortiza do espazo Maruxa Mallo.

Esperamos que vos gusten as actividades e agradecemos enormemente a vosa participación!!.

30/01/25

Día Escolar da Non Violencia e a Paz

O día 30 de xaneiro celébrase o Día Escolar da Non Violencia e a Paz (DENEP). Trátase dunha celebración fundada polo poeta español Llorenç Vidal en 1964 no aniversario da morte de Mahatma Gandhi. A mensaxe desta conmemoración é "o amor universal, a non violencia e a paz. O amor universal é mellor que o egoísmo, a non violencia é mellor que a violencia, e paz e mellor que guerra".

Esta conmemoración está comprendida tamén dentro do obxectivo de desenvolvemento número 16 "Paz, xustiza e institucións sólidas", da Axenda 2030 ou Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS) marcados pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas (OX-ONU).

Premendo na imaxe seredes reencamiñados a unha selección de recursos relacionados coa paz elaborada por Serviaula.


Podedes ver propostas de actividade levadas a cabo por diferentes centros escolares e crear as vosas propias actividades.

No espazo Maruxa Mallo do noso instituto, podedes ver a exposición coas vosas recomedacións lectoras coas que expresades o voso amor polos libros e a súa contribución a unha mellor convivencia.

19/01/25

Ríos, ciencia e sociedade. Na procura da convivencia!

O día 16 de xaneiro, o alumnado do Club de Ciencia participou no obradoiro Ríos, ciencia e sociedade. Na procura da convivencia!, sobre o estudo medioambiental dos ríos, a cargo de Horacio García, xeógrafo da Universidade de Santiago de Compostela, e Omar Arellano, biólogo da Universidade Nacional Autónoma de México.

Durante a primeira parte do obradoiro, o alumnado escoitou e participou nas explicacións de Horacio e Omar sobre o estudio medioambiental dos ríos de Galicia e México.

Na segunda parte do obradoiro, Horacio e Omar amosaron diferentes instrumentos utilizados no estudo dos ríos, como os chips instalados nos croios dos ríos, e tamén explicaron ao alumnado o funcionamento de dous drons e da estación total.

Os alumnos e alumnas montaron a estación total e tomaron coordenadas e manexaron un dos drons presentados polos investigadores.


Para rematar a xornada, o grupo posou para que o dron tirara unha fotografía para o recordo.

Modo Galego. Actívao!

Este curso implméntase por primeira vez no noso instituto o programa Modo Galego. Actívao!, unha iniciativa de dinamización lingüística desenvolvida pola Real Academia Galega e o Concello de Ames. Este proxecto, que se iniciou en 2021 tras a publicación do Mapa sociolingüístico escolar de Ames, busca promover o uso do galego entre a mocidade e avaliar os resultados destas accións. 

A implementación do programa no noso centro realízase baixo a coordinación do Equipo de Dinamización Lingüístico

Nesta edición, por primeira vez, o programa esténdese aos dous primeiros cursos da Educación Secundaria Obrigatoria, 1º e 2º da ESO, co obxectivo de animar o alumnado, profesorado e persoal dos servizos complementarios a empregar a lingua galega durante tres semanas consecutivas en todos os contextos posibles. Para facilitar este compromiso, establecerase un acordo inicial e proporanse 3 retos semanais que reforcen e visibilicen a activación lingüística. Todo o proxecto articularase a través dunha páxina web que se actualizará diariamente durante o desafío: Modo Galego

Comeza o programa!!

09/12/24

Felices lecturas de inverno!

Xa rematamos a primeira avaliación e falta moi pouco para as vacacións de inverno. Seguro que estaredes desexando ter algo de tempo para desfrutar das vosas lecturas preferidas tranquilamente.

Que non sabedes moi ben que ler? Pois aquí vos deixamos unhas recomendacións feitas polos diferentes centros educativos de Ames que conforman a rede de bibliotecas escolares. Hai propostas para todas as idades! A ver se vos convence algunha delas. Podedes pedilas en préstamo xa na nosa biblioteca.

Desexámosvos que teñades un moi feliz descanso e unhas moi felices lecturas!



Tamén compartimos convosco esta linda panxoliña inspirada na vida no IESP de Ames e creada pola profesora Vilasó, coordinadora do equipo de Dinamización Lingüística. Esperamos que vos guste!!

22/11/24

Día Internacional para a eliminación da violencia contra a muller

Un ano máis, desde a biblioteca queremos divulgar o Día Internacional para a eliminación da violencia contra a muller e  poñer de manifesto o noso compromiso coa igualdade de xénero e o rexeitamento máis absoluto de todas as formas de violencia contra a muller. 

O Equipo de Dinamización Lingüística, o Equipo de Orientación e a o Equipo da Biblioteca prepararon unha exposición para concienciar á comunidade educativa da importancia de identificar diferentes manifestacións de amor tóxico, e de recoñecer tamén as características dunha relación positiva.

Podedes consultar o catálogo da exposición aquí, aquí e aquí; o tríptico explicativo a actividade proposta para realizar en titorías.

No Espazo Maruxa Mallo en fronte da biblioteca, podedes visitar a exposición, consultar diferentes recursos dispoñibles na biblioteca sobre este tema, e tamén deixar os vosos propios pensamentos sobre como debe ser unha relación positiva para todas as partes implicadas.

Tamén podedes consultar e traballar nas vosas aulas diferentes propostas didácticas disponibilizadas por diferentes organismos.


Deixámosvos algúns vídeos que tratan o tema da discriminación da muller e a violencia contra ela.

PremendoTVE publica "Mil mujeres asesinadas", un especial interactivo que homenaxea e relata as vidas de mulleres asasinadas pola violencia de xénero. Este proxecto foi homenaxeado co Prix Europa. Podedes ver un teaser do proxecto neste enlaceneste enlace.

Moito se está a reflexionar sobre a educación e a presión social tradicional nos homes que deriva en comportamentos machistas e como esa educación e actitude social se está a cuestionar. Isto recóllese no documental Clonar a un hombre, dirixido por Iván Roiz, e Serás un hombre, de Isabel de Ocampo, gañadora dun premio Goya ao mellor documental.

A seguir podedes ver o documental Clonar a un hombre completo, e un tráiler do documental Serás un hombre.


Tamén podedes ver o vídeo 48 cosas que los hombres escuchan a lo largo de su vida e 48 cosas que las mujeres escuchan a lo largo de su vida.


Que significa facer algo como unha nena? Por que se utiliza esa expresión como algo despectivo ou ridiculizante? Usas ti esa expresión ou ouvíchela usar a alguén algún vez? 

Hai anos foi iniciado un blog de micromachismos cotiás por Eldiario.es. Na actualidade o concepto de micromachismo é coñecido por todos e todas. Podedes ver uns vídeos sobre micromachismos e consultar exemplos de micromachismos aquí e aqui.


A seguir tedes tres vídeos de diferentes campañas para concienciar sobre a necesidade de erradicar os comportamentos machistas na sociedade: Vilencia dixitalCambia el trato e Los celos no son excusa.



O concello de Güéjar Sierra (Granada) lanzou unha campaña contra o acaso á muller co título Si fuera al revés, también te asustarías. Aquí podedes ver o vídeo:



Que che parece este vídeo sobre sexismo nas producións de Disney?


A continuación deixámosvos varias charlas e curtas sobre as desigualdades de xénero e a violencia contra a muller: ¿Por qué es importante hablar de feminismo?Xogo de nenosCorazón amoratadoUn día normalConvidados de pedra.








A seguir podes ver o vídeo da canción La otra mitad, de Pilu Verver. Propoñémosche o reto de recoñecer o maior número posible das mulleres que saen no vídeo.



E para rematar algunhas cancións: Ni una más, de Aitana; Concordias de papel, de Sés; Mi hombre, de Nacha Guevara; Salir corriendo, de Amaral; Malo, de Bebé; Hogar, de Pedro Guerra; La puerta violeta, de Rozalén.