Clausura de Patio con(vida) VI

Durante o curso 2025-2026 continuamos co rexistro da biodiversidade no eido do centro, dentro do noso programa Natureza cotiá, e seguimos atopando novas sorpresas.

Durante este curso demos por rematada a observación da pradeira natural pois déuselle un novo uso á area polo alumnado de Agroxardinería. Comezamos un novo ciclo de pradeira natural cun espazo situado no Sur do eido.

Continuamos coa catalogación da biodiversidade do eido do centro e da charca. O número de especies catalogadas segue en aumentando e xa contamos con 253, mais cada vez vai aumentando a un ritmo máis lento (8 especies este curso), pois xa son moitas as especies que temos catalogada. 

Durante este curso foron catalogadas seis especies de plantas ventureiras (Phytolacca americana, Eupatorium cannabinum, Verbascum pulverulentum, Polygala vulgaris, Linaria triornithophora, e mesmo unha Fragaria vesca - amorodo bravo-).

Tamén observamos diferenzas dentro de especies xa catalogadas, por exemplo unha Lamium maculatum hipocromática, é dicir, un exemplar que experimentou unha alteración xenética que provocou a perda dos seus pigmentos habituais, dando lugar a flores brancas en lugar do característico ton morado.

Durante este curso non foron censadas novas aves, mais si se incorporaron dúas novas especies de insectos  (Ruspolia nitidula e Polyommatus icarus).  

Continuamos a análise das características biolóxicas e físico-químicas da charca, observando un aumento da eutrofización por mor da calor e sobrecrecemento vexetal, mais continua a ser un refuxio de biodiversidade.

Tamén continuamos a observar a fauna que visita a fraga NW coa cámara de detección de movemento (coa que volvemos documentar as mesmas especies que nos cursos anteriores), e a facer o seguimento do proceso de cría de aves coa cámara Green Feathers instalada nunha caixa-niño. Desta volta non aniñou ningunha ave, aínda que si volveron explorar a caixa-niño unha parella de Ferreiro real (Parus major) e unha parella de Ferreiriño azul (Cyanistes caeruleus). O motivo de que non aniñara ningunha ave foi que se adiantou un abellón (Bombus terrestris) poñendo alí o seu niño.

A diferenza das abellas e avespas, os abellóns non constrúen unha estrutura elaborada desde cero, senón que aproveitan cavidades preexistentes (en buratos abandonados por roedores no chan, debaixo do follato, en ocos nos troncos e nas árbores, e en caixas-niño que tiveron unha ocupación anterior.

No seu interior constrúen unha pequenas "copas" ou "oliñas" de cera e pole para almacenaxe de alimentos e abrigo de larvas. 

Na primavera a raíña fundou o niño e depositou as primeiras larvas. As novas xeracións foron nacendo e incorporándose ás tarefas de mantemento.

Puidemos observar como foi medrando o niño ata case pechar a entrada e mesmo saír material polas zonas de unión.

As obreiras entraban e saían constantemente na súa actividade de forraxeo de pole e néctar. O pole é transportado pegado nas súas patas traseiras (unhas "boliñas" amarelas ou laranxas) para alimentar as larvas, mentres que o néctar lévano no estómago para producir o mel que consome a colonia.

Aprendemos moito sobre a vida dos abellóns mais non puidemos rematar o ciclo de observación pois a caixa-niño foi vandalizada no mes de maio, polo que non puidemos observar o abandono do niño en outono. 

O equipo levou un gran desgusto por moitas razóns, porque non puido rematar de observar o ciclo do abellón, porque non puido analizar os tres anos de ocupación da caixa-niño, como tiña pensado facer en outubro, así que os abellóns marcharan e porque resulta moi triste ver que por ignorancia ou falta de conciencia ambiental se destrúe o medio de vida destes polinizadores tan importantes para o equilibrio medioambiental. Con todo, imos seguir observando a natureza, contribuíndo ao desenvolvemento ecosocial do eido do centro e concienciando sobre a necesidade de respectar a natureza da que formamos parte.

Os resultados das observacións foron publicados en tres aplicacións de ciencia cidadá: I-naturalist, Merlin e Weathercloud.

Durante este curso continuouse o mantemento da arquitectura viva realizando a poda en outono. Ademais os vimbios podados foron empregados nas composicións florais realizadas polo alumnado de FP Básica de Agroxardinería, contribuíndo así a unha economía circular sostible.